ĐỘNG TỪ LY HỢP TRONG TIẾNG TRUNG
Động từ ly hợp là một hiện tượng ngữ pháp đặc biệt trong tiếng Trung. Đây là những động từ được cấu tạo bởi hai thành phần, có thể tách ra hoặc kết hợp lại khi sử dụng trong câu. Mặc dù số lượng không quá nhiều, nhưng động từ ly hợp xuất hiện rất thường xuyên trong giao tiếp và các kỳ thi HSK, vì vậy người học tiếng Trung bắt buộc phải nắm vững.
1. Khái niệm động từ ly hợp trong tiếng Trung
Động từ ly hợp có đặc điểm:
- Có thể tách ra để thêm các thành phần ngữ pháp như:
了 / 着 / 过 / bổ ngữ kết quả / bổ ngữ thời lượng / bổ ngữ động lượng - Khi tách, hai thành phần không còn là một từ đơn thuần mà đóng vai trò khác nhau trong câu
Ví dụ:
- 结婚 → 结了婚 (kết hôn rồi)
- 见面 → 见过面 (đã từng gặp mặt)
- 上班 → 上过班 (đã từng đi làm)
- 洗澡 → 洗个澡 (tắm)
- 睡觉 → 睡了7个小时觉 (ngủ 7 tiếng)
2. Kết cấu ngữ pháp của động từ ly hợp
2.1. Cấu tạo
Động từ ly hợp gồm hai thành phần:
- Thành phần trước: động từ
- Thành phần sau: tân ngữ
2.2. Ví dụ động từ ly hợp thường gặp:
- 见面 (gặp mặt)
- 结婚 (kết hôn)
- 爬山 (leo núi)
- 洗澡 (tắm)
- 谈话 (nói chuyện)
- 游泳 (bơi lội)
- Cách dùng động từ ly hợp trong câu
3.1. Động từ ly hợp KHÔNG trực tiếp mang tân ngữ
Khi muốn có tân ngữ, phải dùng giới từ (跟 / 和 / 给 / 对…) đứng trước.
Cấu trúc:
Chủ ngữ + giới từ + tân ngữ + động từ ly hợp
Ví dụ đúng:
- 我跟他结婚。
(Tôi kết hôn với anh ấy.) - 他跟我见面。
(Anh ấy gặp tôi.)
Sai:
- 我结婚他
- 他见面我
3.2. Động từ ly hợp KHÔNG trực tiếp mang bổ ngữ
Muốn dùng bổ ngữ, cần lặp lại động từ.
Cấu trúc:
Chủ ngữ + động từ + tân ngữ + động từ + 得 + bổ ngữ
Ví dụ:
- 他游泳游得很好。
(Anh ấy bơi rất giỏi.)
Sai:
- 他游泳得很好。
3.3. Đưa tân ngữ lên trước để dùng bổ ngữ
Cấu trúc:
Chủ ngữ + tân ngữ + động từ + 得 + bổ ngữ
Ví dụ:
- 他歌唱得很好。
(Anh ấy hát rất hay.)
3.4. Hình thức trùng điệp của động từ ly hợp
Động từ ly hợp có dạng trùng điệp AAB, thường dùng trong khẩu ngữ, biểu thị hành động nhẹ, thử hoặc mang tính sinh hoạt.
Ví dụ:
- 晚上我先洗个澡，然后唱唱歌，跳跳舞。
(Buổi tối tôi tắm trước, sau đó hát và khiêu vũ.)
3.5. Vị trí của đại từ nghi vấn và bổ ngữ động lượng
- Đại từ nghi vấn (什么, 谁, 几)
- Bổ ngữ động lượng (一次, 一遍, 几次)
Phải đặt ở giữa động từ ly hợp, không đặt phía sau.
Ví dụ:
- 上什么班啊！
- 离什么婚！
4. Một số động từ ly hợp thường gặp trong tiếng Trung
- 聊天 – trò chuyện
- 见面 – gặp mặt
- 结婚 – kết hôn
- 离婚 – ly hôn
- 洗澡 – tắm
- 跑步 – chạy bộ
- 放假 – nghỉ phép
- 生气 – tức giận
- 上班 – đi làm
- 下班 – tan làm
- 考试 – kiểm tra, thi cử
- 毕业 – tốt nghiệp
Xem thêm: TOP 3 TRANG WEB LUYỆN THI HSK ONLINE SÁT ĐỀ THI THẬT
Kết luận
Động từ ly hợp là một điểm ngữ pháp khó nhưng cực kỳ quan trọng trong tiếng Trung. Việc hiểu rõ cách tách, cách dùng và vị trí thành phần trong câu sẽ giúp bạn tránh lỗi sai nghiêm trọng khi giao tiếp và làm bài thi HSK.
Nếu bạn đang học tiếng Trung từ cơ bản đến nâng cao, đặc biệt là luyện HSK/HSKK bài bản, hãy tham gia các khóa học tại Trung tâm Tiếng Trung 86 HSK để được giảng dạy hệ thống, dễ hiểu và sát đề thi thực tế.
Liên hệ Trung tâm Tiếng Trung 86 HSK ngay hôm nay để được tư vấn lộ trình học phù hợp và test trình độ miễn phí!
